Aylık Bütçe Tablosu: Ücretsiz Excel Şablonu (12 Aylık Plan)

Aylık bütçe tablosu, her ay için gelirini ve gider kategorilerini önceden planlayıp ay sonunda gerçekte harcadığınla karşılaştırdığın tablodur. Aşağıdan 12 aylık, formülleri hazır ücretsiz Excel şablonunu indirebilirsin: rakamları kendi rakamlarınla değiştirmen yeterli, toplamlar, kalan para ve tasarruf oranı kendiliğinden hesaplanır. Bu yazıda şablonun sayfalarını, 45.000 TL net gelirli bir evin örnek bütçesini, aylık ev giderlerini hesaplama yöntemini ve formüllerin ne yaptığını bulacaksın.

Şablonda Neler Var?

• Bütçe: Planın. Satırlarda gelir ve gider kalemleri, sütunlarda Ocak'tan Aralık'a on iki ay var. Sarı hücrelere yazarsın; toplam gelir, toplam gider, kalan ve tasarruf oranı satırları otomatik dolar.
• Gerçekleşen: Aynı düzen, bu kez gerçek rakamlar için. Boş bıraktığın aylar hesaba katılmaz, yani yılın ortasında başlasan da ortalamalar doğru çıkar.
• Fark: Hiçbir şey yazmazsın. Artı (yeşil) değer lehine, eksi (kırmızı) değer o kalemde planı aştığın anlamına gelir.
• Nasıl Kullanılır: Beş maddelik kısa kılavuz. Dosyayı bir başkasıyla paylaşırsan işine yarar.

Bütçe Tablosunda Hangi Kategoriler Var?

Şablon, Türkiye'deki bir hanenin aylık giderlerini 16 kalemde toplar. Daha azı ayrıntıyı kaybettirir, daha fazlası tabloyu doldurmayı yorucu hâle getirir. Kalemleri dört grupta düşünmek işini kolaylaştırır:

• Ev giderleri: Kira, Aidat, Elektrik, Su, Doğalgaz, İnternet / Telefon. Ay başında neredeyse kesinleşen, pazarlığı olmayan kalemlerdir.
• Yaşam giderleri: Market, Ulaşım, Sağlık, Eğitim, Giyim. Tutarı sana bağlıdır ama sıfırlanamaz.
• Keyfi harcamalar: Eğlence ve Abonelikler. Bütçe sıkıştığında ilk kısılan yer burasıdır.
• Borç ve birikim: Kredi kartı / Borç ödemesi ve Birikim. Birikim bilerek gider satırına konmuştur: ay başında kenara ayırdığın para, ay sonunda ne kalırsa biriktirmekten çok daha güvenilirdir.

Gelir tarafında Maaş, Ek gelir ve Diğer gelir satırları var. Kalem adını değiştirmek istersen yalnızca Bütçe sayfasındaki adı değiştir; diğer iki sayfa adları oradan okur.

Örnek: 45.000 TL Gelirli Bir Evin Ocak Bütçesi

Şablon, sistemi görmen için örnek rakamlarla gelir: tek maaşı 45.000 TL olan, kirada oturan bir hane. Ocak ayının planı ve gerçekleşeni şöyle:

Tablo ne olduğunu açıkça söylüyor: market 1.350 TL, giyim 1.400 TL (ocak indirimleri), doğalgaz 460 TL plandan fazla. Toplam gider 2.120 TL aştı, ay 20 TL eksiyle kapandı ve aradaki fark birikimden kesildi: planlanan 3.000 TL yerine 1.500 TL biriktirilebildi. Tasarruf oranı yüzde 11,3 hedefinden yüzde 3,3'e düştü. Şubat planında market bütçesini gerçekçi bir rakama çekmek ya da eğlenceyi kısmak gerektiğini gösteren de bu satırlar.

12 Aylık Plan Neden Tek Aylık Bütçeden İyidir?

Aylık gider tablosu her ay aynı değildir. Örnek şablonda doğalgaz Ocak'ta 2.400 TL, Temmuz'da 300 TL. Eylül'de okul açıldığı için eğitim 3.000 TL'ye, giyim 2.000 TL'ye çıkıyor; Temmuz'daki tatil eğlence kalemini 4.000 TL'ye taşıyor. Yalnızca bu ayı planlarsan bu dalgalanmaları ancak geldiklerinde görürsün.

On iki ayı bir arada görünce şablon üç şey söyler: yıllık toplam gelir 540.000 TL, yıllık gider 505.100 TL, yıl sonunda biriken para 70.900 TL (yüzde 13,1). En sıkışık ay ise 1.100 TL kalanla Eylül. Bunu bildiğin için Haziran ve Ağustos'un fazlasını Eylül'e saklayabilirsin. Ev bütçesi Excel'de tutulduğunda asıl kazanç budur: sürprizi önceden görmek.

Aylık Ev Giderleri Nasıl Hesaplanır?

Şablonun Bütçe sayfasını ilk kez doldururken bu sırayı izle:

1. Net gelirle başla

Brüt maaşı değil, hesabına yatan rakamı yaz. Prim, serbest iş, kira geliri gibi kesin olmayan gelirleri plana koyma; geldiklerinde Gerçekleşen sayfasındaki Ek gelir satırına eklersin.

2. Ev giderlerini son faturalardan ortala

Elektrik, su ve internet için son üç ayın faturalarının ortalamasını al. Doğalgazı kış ve yaz için ayrı tahmin et; tek bir ortalama kışın bütçeni deler. Örnek evde ev giderleri Ocak'ta 21.050 TL, yani gelirin yüzde 47'si.

3. Değişken giderleri ekstreden çıkar

Market, ulaşım ve eğlence için tahmin yürütme; son iki ayın banka ve kredi kartı ekstresinden gerçek rakamı topla. Akıldan yazılan market rakamı neredeyse her zaman gerçeğin altında kalır; örnekteki 1.350 TL'lik sapma da buradan gelir.

4. Birikimi gider olarak yaz

Gelirin en az yüzde 10'unu Birikim satırına koy. Kalan satırı eksiye düşüyorsa önce keyfi harcamaları kıs, birikimi en son kes. Gelirin üçe nasıl bölüneceğini aylık bütçe nasıl hesaplanır yazısında 50/30/20 kuralıyla anlattık.

5. Kalan satırını kontrol et

Her ay için Kalan satırı sıfır ya da biraz artı olmalı. Büyük bir artı, planlanmamış para demektir; onu da bir hedefe (birikim, borç kapatma) ata.

Formüller: Tablo Neyi Nasıl Hesaplıyor?

Formüllere dokunman gerekmez ama kendi tabloyu kuracaksan işine yarar. Türkçe Excel'de fonksiyon adları Türkçe ve ayırıcı noktalı virgüldür; parantez içinde İngilizce karşılıkları var. Ocak sütunu için sadeleştirilmiş hâlleri:

• Toplam gelir: =TOPLA(B5:B7) (SUM). Toplam gider aynı mantıkla =TOPLA(B11:B26).
• Kalan: =B8-B27. Eksiyse o ay gelirinden fazlasını harcamışsın.
• Tasarruf oranı: =EĞER(B8=0;"";(B25+B29)/B8) (IF). Birikim ile kalanın toplamı gelire bölünür.
• Yıllık toplam ve ortalama: =TOPLA(B5:M5) ve =ORTALAMA(B5:M5) (AVERAGE). Ortalama boş ayları atlar, bu yüzden yılın ortasında başlamak sorun değildir.
• Fark: ='Bütçe'!B11-'Gerçekleşen'!B11. Gerçekleşen hücresi boşsa formül de boş kalır; gelir ve birikimde hesap ters yönlüdür, böylece artı her zaman lehine demektir.

Toplam ve kalan satırları, o ay için hiç rakam girilmemişse boş görünür. Bu yüzden Gerçekleşen sayfasında henüz gelmemiş aylar sıfır gibi görünüp ortalamayı bozmaz.

Bütçe Tablosunu Yaşatmanın 4 Kuralı

• Gerçekleşeni haftada bir güncelle. Ay sonunu beklersen fişler kaybolur ve rakamlar tahmine döner.
• Kredi kartıyla yapılan harcamayı kategorisine yaz. Kartla markete verdiğin para Market satırına girer. Ekstre ödemesini ayrıca gider yazarsan aynı parayı iki kez saymış olursun. Kredi kartı / Borç ödemesi satırı yalnızca geçmişten kalan borcun ve kredi taksitlerinin içindir.
• Kırmızıyı bir sonraki aya taşı. Fark sayfasında üç ay üst üste kırmızı yanan kalem, planın gerçekçi olmadığını söyler. Ya planı yükselt ya da başka bir kalemden kıs.
• Yıl ortasında da başlayabilirsin. Geçmiş ayları boş bırak; şablon yalnızca dolu ayları hesaba katar.

Excel Tablosunun Sınırları ve Uygulamaya Geçiş

Bütçe tablosunun zayıf noktası Gerçekleşen sayfasıdır: oraya yazacağın rakamları önce bir yerde toplaman gerekir. Harcamaları işlem işlem tutmuyorsan ay sonunda ekstreleri tek tek toplamak zorunda kalırsın. Bunun için önce gelir gider tablosu şablonumuzu kullanabilirsin; her işlemi oraya yazarsan kategori toplamlarını bu tabloya taşımak kolaylaşır.

İki tabloyu elle beslemek yorucu gelirse Kişisel Muhasebe uygulaması aynı işi telefonunda yapar:

• Fişin fotoğrafını çekersin, tutar, tarih ve kategori yapay zeka tarafından okunur; "Markete 850 lira verdim" dersen sesli kayıt yeterlidir.
• Banka ekstresini PDF olarak yüklersin, ayın tüm harcamaları tek seferde içeri alınır.
• Kategori bütçeleri Fark sayfasının yaptığını anlık yapar: hangi kalemde ne kadar kaldığını ay bitmeden görürsün.
• Tekrarlayan işlemler kira, aidat ve abonelikleri her ay kendiliğinden ekler; birikim hedefleri Birikim satırının yerini alır.
• CSV ve Excel içe aktarma ile işlem işlem tuttuğun bir tablon varsa geçmiş kayıtlarını sütun eşleştirerek uygulamaya taşırsın.

Uygulamanın temel özellikleri ücretsizdir. Ayrıntılar için bütçe uygulaması sayfasına, ev bütçesini kurmanın adımları için ev bütçesi nasıl yapılır rehberine göz atabilirsin. Borçlarını ayrıca izlemek istersen borç takip tablosu şablonu da ücretsiz.

Sık Sorulan Sorular

Aylık bütçe tablosu Google E-Tablolar'da çalışır mı?

Evet. Dosyayı Google Drive'a yükleyip E-Tablolar ile aç; formüller, renkler ve dondurulmuş başlık satırı korunur. Türkçe ayarlı hesaplarda formüller noktalı virgülle görünür, bu normaldir.

Birikim neden gider satırında?

Çünkü ay sonunda kalan parayı biriktirmeye çalışmak çoğu zaman sıfırla sonuçlanır. Birikimi maaş yattığı gün ayrı bir hesaba aktarılan bir gider gibi planlarsan harcayabileceğin tutar baştan küçülür. Tasarruf oranı hesabında birikim yine kazanç olarak sayılır.

Gelirim her ay değişiyorsa bütçeyi nasıl yaparım?

Son altı ayın en düşük üç gelirinin ortalamasını Maaş satırına yaz. Bunun üstünde gelen her lira Ek gelir olarak Gerçekleşen sayfasına girer ve önce birikime ya da borca gider. Böylece zayıf bir ayda bütçe çökmez.

Kaç kategori kullanmalıyım?

Şablondaki 16 kalem çoğu ev için yeterlidir. Hiç kullanmadığın kalemi sıfır bırak; ayrıntı istediğin harcamaları (ör. evcil hayvan) Diğer satırının adını değiştirerek takip et. Satır ekleyip silme, üç sayfa satır satır eşleşir.

Tasarruf oranı yüzde kaç olmalı?

Yüzde 20 ve üzeri sağlıklı kabul edilir. Örnek evdeki gibi yüzde 10-15 aralığındaysan önce acil durum fonunu tamamla, sonra her yıl oranı birkaç puan artırmayı hedefle.

Sonuç

Aylık bütçe tablosu, paranın nereye gideceğine ay başında karar vermeni sağlar. Şablonu indir, Bütçe sayfasındaki örnek rakamları kendi gelir ve giderlerinle değiştir, ay sonunda Gerçekleşen sayfasını doldur ve Fark sayfasındaki kırmızılara bak. Rakamları toplamak yorucu gelmeye başladığında aynı düzeni Kişisel Muhasebe ile otomatik sürdürebilirsin.